|
Diş Dolguları

Çürüme
İhtimali Olan Bölgelere Dolgu Yaptırarak Çürükten Korunabilir miyiz?
Hayır. Sağlam bir organı
çürüyecek diye kopartıp almak mümkün değildir. Diş korumada en etkin
önlemin dişleri fırçalamakla alınacağını tekrar hatırlatalım.
Dolgu Nasıl Yapılır?
Günümüzde kullanılan dolgu
maddelerinin çoğu sadece dişe tutunur, yapışmaz. Bu nedenle diş
hekimleri dolgu yaparken bazı tutucu önlemler alırlar. Bu önlemler özel
tutucu oyukların hazırlanmasıyla mümkün olur. Dolgu yaparken ana kural
olarak iyi bir kavite (oyuk) hazırlanır; ve dişe yapılacak dolguyla
çürümeden önceki doğal biçimi tekrar verilmeye çalışılır.
Hangi Dolgu Maddeleri
Seçilir?
Dolgu maddesini seçerken
diş hekimleri maddenin arka dişlerde çiğneme basıncına dayanabilmesini;
ön dişlerde mümkün olduğunca fark edilmemesini; dişe ve diş özüne zarar
vermemesini göz önüne alırlar. Şimdi sizlere birkaç tip dolgu maddesi
hakkında bilgi vermek istiyoruz:
-
1.Amalgam Dolgular (Metal
Dolgular)
Çok dayanıklı ve ekonomik
bir dolgu maddesidir; fakat görünümü estetik değildir. İçinde % 70
gümüş, % 23 kalay, az miktarda bakır ve çinkodan oluşan tozun cıva ile
karıştırılmasıyla hazırlanır. Karışım diş hekimi tarafından hazırlanan
oyuğa yığılır ve dolgu birkaç saatte sertleşir. Özellikle azı dişleri
için günümüzde kullanılan en iyi dolgu maddesidir.
-
2. Porselen Simanlar,
Kompozitler (diş renginde dolgu)
Estetik dolgu
maddeleridir (bonding);
fakat amalgam kadar dirençli değillerdir. En çok ön dişlerde
kullanılırlar.
-
3. İnlaylar
İnlaylar döküm,
dolgulardır. Dolgu için şekillendirilmiş oyuğun (kavite) ölçüsü
alındıktan sonra, laboratuvarda altın veya porselenden hazırlanır ve
dişe yapıştırılır. Özel teknik ve çok hassas çalışma gerektirirler.
yukarı Amalgam
nedir?
Amalgam dolgular gümüş
dolgular olarak da tanımlanır. Amalgam; gümüş, kalay ve bakır
alaşımının, cıva ile karıştırılması ile elde edilir. Karışımın
%45-50'sini oluşturan civa, metalleri birbirine bağlayarak dayanıklı bir
dolgu malzemesi yaratmış olur. 150 yıldan beri geliştirilerek
kullanılmakta olan amalgam dolgular, çok sayıda dişin korunarak ağızda
kalmasına hizmet etmiştir.
Amalgamdaki civa zararlı
mıdır?
Amalgam dolgudaki civa
zehirli değildir. Civa diğer metallerle birleştiğinde kimyasal yapısı
değişir ve zararsız hale geçer. Çiğneme ve öğütme sonucunda ağızda açığa
çıkan civa miktarı su, hava ve yiyeceklerde alınan miktardan çok daha
küçüktür. Bütün bilimsel araştırmalarla civanın zararsız olduğu sonucuna
varılmıştır. Amalgamlar söküldüğünde civanın oluşturduğu düşünülen bazı
hastalıkların iyileştiği iddia edildiği halde bilimsel olarak
ispatlanamamıştır.
yukarı
Dişhekimleri amalgamı
niçin tercih ederler?
Amalgam hala en
zararsız, en uzun ömürlü ve en ucuz dolgu maddesidir. Yılda, bir
milyardan fazla amalgam dolgu yapıldığı hesaplanmıştır. Diğer dolgu
maddelerine oranla çok daha kısa zamanda ve kolay uygulanabilirler.
Porselen, altın ve beyaz dolgular gibi dolgu malzemeleri hem daha
pahalıdırlar hem de daha çok zaman ve dikkat isterler. Ayrıca altının
dışındakiler amalgam kadar uzun ömürlü değildir. Amalgam ancak civaya
alerjisi kesin olarak tespit edilenlerde kullanılmamalıdır ki, bu da
yüzde birden çok daha düşük bir olasılıktır. Gerekmediğinde amalgam
dolgular sökülmemelidir. Çünkü hem gereksiz masraf getirmekte hem de
dişe zarar verme olasılığını arttırmaktadır.
Amalgam
restorasyon
sonrası hastaya uyarılar
Uygulamanın yapıldığı
tarafı en az bir saat kullanmaması ve takip eden 24 saat içinde de
dikkatli olunarak sert şeyleri o bölgede çiğnememesi hastalardan
istenmelidir.Hastaya 24 saat geçtikten sonra polisaj işlemi.,için ikinci
bir randevu verilmelidir.Bu uygulama, hem amalgamın metalik
özelliklerini iyileştirme hem de kullanım sonrası
restorasyonun anatomik
ve fonksiyonel olarak tekrar gözden geçirilme olanağını sağlayacaktır.
Amalgam dolgulardan sonra kısa süreli bir sıcak-soğuk duyarlılığı
olabilmekte ve bu zamanla kaybolmaktadır.Ancak ender olsa da bazı
kişilerde ağızda çeşitli metaller bulunduğunda ya da çatal gibi başka
bir metal girdiğinde elektriklenmeden doğan hassasiyetler
olabilmektedir.Geçmeyen duyarlılıklarda duyarlılığın yalnızca bu
sebepten olduğuna emin olduktan sonra restorasyonu metal olmayan bir
restoratif madde ile değiştirmek çözüm olabilir.
yukarı
Kompozit dolgular nasıl yapılır?
Kompozit dolgular, hazırlanmış
kavitelere tabaka tabaka yerleştirilir ve her tabaka özel bir ışık ile
sertleştirilir. Bu işlem bitince kompozit dolgular dişe göre
şekillendirilir ve düzeltilir. Bütün bu işlemler amalgam dolgu
işleminden daha uzun sürer. Ancak amalgamın en az iki katı kadar daha
pahalıdır. Kompozit dolguların ağızda kalma süresi de 7-10 yıldır ki bu
süre amalgamın ömrüne yakındır. Ancak çok büyük dolgularda durum
amalgamın lehinedir.
Kompozit reçinelerin avantaj ve
dezavantajları:
Bu dolguların en büyük avantajları
estetik olmalarıdır. Ayrıca bu dolgular dişlere iyice bağlandığı için
diş dokularını destekler, kırılmaları ve sıcaklık geçmesini engeller.
Kompozitler, yalnızca çürükleri restore etmek için değil, dişlerin
rengini ve biçimini değiştirerek kozmetik etkileri için de
kullanılabilmektedirler. En önemli dezavantajı işlem sonrası
duyarlılıkların olmasıdır. Dolguların renkleri, kahve, çay gibi boyayıcı
yiyeceklerle de hafifçe değişebilmektedir.
|
bir kompozit dolgu
uygulaması örneği |
|
 |
 |
|
önce |
..ve kompozit dolgu sonrası |
Kompozit restorasyonlar
sonrası hastalara uyarılar
Kompozitlerde de artık aynı seansta
polisaj işlemi yapılabilmektedir.Ancak çok büyük restorasyonlar ya da
çok diş için yapılan seri restorasyonlarda hastayı bir defa daha
kontrole çağırıp varsa gerekli düzeltmeleri yapmak hem estetik hem
fonksiyon açısından çok daha iyi olacaktır.
Bu materyallerle ön dişlerde çok büyük
kayıplar restore edilebilmekte bu nedenle hastaların ısırmada dikkatli
olmalarının bu restorasyonların ömrünü uzatacağının da anlatılması
gerekmektedir.Özellikle (fasial) yüzde yapılan uygulamalardan sonra ne
kadar iyi polisaj yapılmış olsa da boyayabilen yiyecek ve içeceklerin
dolguların renklerini değiştirebileceği yine hatırlatılmalıdır.Aşınma
nedeni ile restore edilmiş dişlerde daha çok dikkat edilmesi gereken şey
de hastaya çok sert olmayan diş fırçaları önermek ve fırçalama
yöntemlerinde düzeltmeler yapabilmelerini sağlamaktır.Bu öneriler geniş
(fasial) yüz
restorasyonları için de geçerlidir.
Ayrıca bakınız,
Estetik
/ Kozmetik Dişhekimliği
not: Bu sayfadaki bilgilerin bir kısmı Prof.
Dr. Ilter Uzelin yazısından alınmıştır.
İlgili Konular: Porselen diş, porselen dolgu, estetik dolgu, beyaz
dolgu, metal dolgu, gümüş dolgu, amalgam dolgu, diş renginde dolgu,
Lazerli dolgu, kompozit dolgu, görünmeyen dolgu
başa dön |